Tranh chấp tại Nhà Lớn Long Sơn (TP. Vũng Tàu): Sẽ thành lập ban điều hành hợp pháp

Khu di tích lịch sử-văn hóa Nhà Lớn Long Sơn (xã Long Sơn, TP. Vũng Tàu) là điểm du lịch nổi tiếng của tỉnh BR-VT. Tuy nhiên, 10 năm qua, việc bất hòa dẫn đến tranh chấp quyền quản lý, điều hành Nhà Lớn của gia tộc họ Lê đã ảnh hưởng đến hoạt động của di tích này.

GIA TỘC BẤT HÒA, TRANH CHẤP

Năm 1900, ông Lê Văn Mưu (còn gọi là ông Trần, quê Kiên Giang) cùng một số người thân đến vùng đất Long Sơn khai hoang, lập làng. Tại đây, ông đã cho xây dựng Nhà Lớn làm nơi sinh hoạt chung của bà con trên xã đảo thời bấy giờ với một quần thể kiến trúc cổ dân gian bao gồm: Nhà Thánh, lầu Trời, lầu Tiên, lầu Phật…  Trong khuôn viên Nhà Lớn, ông cũng cho xây dựng 5 chiếc hồ, 4 chiếc lu để nhắc nhở con cháu và mọi người rằng: “năm châu bốn bể đều là nhà”. Là người dân lao động, thấu hiểu được những khó khăn nên ông Trần đặt ra các nguyên tắc để răn dạy con cháu phải sống đoàn kết, hiếu nghĩa, đức độ và luôn giúp đỡ người nghèo. Bà Lê Thị Kiềm, hậu duệ đời thứ 4 của ông Trần cho biết: Ngày nay, lối sống ấy vẫn được con cháu gia tộc ông Trần gìn giữ, phát huy, minh chứng bằng việc Nhà Lớn luôn sẵn sàng phục vụ khách tham quan, ăn uống, nghỉ ngơi miễn phí. Đồng thời, hàng năm, Nhà Lớn còn tổ chức thăm hỏi, tặng quà cho bà con nghèo, hoàn cảnh khó khăn tại xã Long Sơn và một số tỉnh miền Tây…

Với lối kiến trúc cổ, độc đáo, cùng lối sinh hoạt cộng đồng và các tập tục đặc trưng của tín ngưỡng ông Trần: mặc áo bà ba, đi chân trần, tóc búi cao, tục viết liễn… di tích Nhà Lớn Long Sơn đã được các hãng lữ hành trong và ngoài tỉnh chọn là điểm đến cho khách trong tour tham quan BR-VT. Ngoài ra, hàng năm, vào ngày 20-2 và 9-9 âm lịch, hai lễ hội: Vía Ông và Trùng Cửu do Nhà Lớn tổ chức thu hút hàng chục ngàn người dân và du khách.

Tuy Nhà Lớn hoạt động tốt trong việc khai thác tiềm năng di tích, phục vụ du lịch nhưng những mâu thuẫn, bất hòa trong nội tộc họ Lê đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của Nhà Lớn. Từ năm 2006 đến nay, tại đây đã xảy ra tranh chấp về quyền quản lý điều hành của nội bộ dòng tộc giữa 2 tông chi: bà Lê Thị Kiềm-tông chi thứ nhất và bà Lê Thị Đến-tông chi thứ hai. Năm 2006, bà Lê Thị Đến cùng các vị hương chức, kỳ lão thành lập Ban điều hành Nhà Lớn. Bà Đến được phân công soạn thảo quy chế hoạt động của Ban điều hành Nhà Lớn. Việc này vấp phải sự phản đối của bà Kiềm và những người ủng hộ bà Kiềm. Sau đó, bà Kiềm đã tổ chức cuộc họp giữa gia tộc và nhóm hương chức, kỳ lão và cho rằng, không cần thiết phải duy trì hoạt động của Ban điều hành, đồng thời không cho bà Đến vào Nhà Lớn. Sự việc này đã đẩy những mâu thuẫn, bất hoà giữa hai bên lên đến đỉnh điểm khiến cả hai bên liên tục có nhiều đơn khiếu kiện đến các cơ quan chức năng. Tuy nhiên, căn cứ Điều 5, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản Văn hóa, thì việc thành lập Ban điều hành Nhà Lớn là không hợp lệ vì chưa được cơ quan, tổ chức chính quyền nào công nhận.

SẼ THÀNH LẬP BAN ĐIỀU HÀNH NHÀ LỚN

Trước những tranh chấp, khiếu nại vượt cấp kéo dài ở Nhà Lớn, thời gian qua, UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND TP. Vũng Tàu phối hợp với Sở VHTTDL và các đoàn thể nhiều lần tổ chức vận động, thuyết phục, đối thoại, hòa giải trên tinh thần đoàn kết nội bộ giữa các bên tông chi, các vị hương chức, kỳ lão của Nhà Lớn nhưng không thành.  

Vì vậy, ngày 13-4, đồng chí Nguyễn Văn Trình, Chủ tịch UBND tỉnh đã chủ trì cuộc họp giải quyết khiếu nại liên quan đến Nhà Lớn. Đồng chí Nguyễn Văn trình nhấn mạnh, đây là vụ việc tranh chấp trong nội bộ gia tộc họ Lê, liên quan đến việc thực hiện quyền quản lý, điều hành di tích lịch sử Nhà Lớn Long Sơn. Do đó, về nguyên tắc nhà nước không can thiệp vào hoạt động điều hành di tích, mà các tranh chấp phải được giải quyết trên cơ sở tự thương lượng, hòa giải. Đồng chí Nguyễn Văn Trình giao UBND TP. Vũng Tàu chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, các bên tranh chấp giải thích, vận động, hòa giải, hướng dẫn việc hoạt động, bảo đảm phát huy truyền thống văn hóa, giá trị lịch sử, kiến trúc của di tích lịch sử Nhà Lớn.

Đồng chí Nguyễn Thị Bạch Ngân, Phó Chủ tịch UBND TP. Vũng Tàu cho biết: Nhà Lớn Long Sơn là di tích cấp quốc gia nhưng lại không thuộc sở hữu của Nhà nước mà là của một gia tộc. Vì vậy, gia tộc hậu duệ của ông Trần cần đồng lòng và có chung tiếng nói thì di tích mới hoạt động tốt hơn được. Trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Văn Trình, UBND TP. Vũng Tàu sẽ sớm hướng dẫn các bên liên quan tổ chức cuộc bình bầu để thành lập Ban điều hành, trên cơ sở đó, các cơ quan Nhà nước sẽ làm thủ tục công nhận sự hợp pháp của Ban điều hành để chấm dứt tình trạng tranh chấp, mâu thuẫn.

Bài, ảnh: THI PHONG

 

Các tin khác